Scroll Down

Η Ιστορία της Κιμώλου

Κίμωλος, το νησί που μένει στο μυαλό σου…

…για την γαλαζοπράσινη διάφανη θάλασσα, τα λευκά βράχια, τις ασημένιες παραλίες, το γραφικό κατάλευκο χωριό, τα ανέγγιχτα από το χρόνο μονοπάτια, τις αμέτρητες εκκλησίες, μα πάνω απ΄ όλα για τους καλοσυνάτους κατοίκους. Οι Κιμωλιάτες με συνοδοιπόρο, στον δύσκολο αγώνα της νησιωτικής ζωής, την Παναγία και την συντοπίτισσα τους Οσία Μεθοδία, κατάφεραν να παραδώσουν στα παιδιά τους έναν τόπο γαλήνιο, αρμονικό, γεμάτο αγάπη.

Μυθολογία

Η Κίμωλος σύμφωνα με την παράδοση οφείλει το όνομα της στον πρώτο κάτοικό της, τον Κίμωλο σύζυγο της Σίδης, κόρης του Ταύρου.

Η Κίμωλος στην Αρχαιότητα

Στην Κίμωλο υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα από την ύστερη νεολιθική περίοδο (περ. 5300-4500π.Χ). Αυτό μαρτυρούν τα εργαλεία και τα θραύσματα αγγείων που βρέθηκαν σε διάφορες τοποθεσίες του νησιού. Ευρήματα συνεχίζουν να βρίσκονται και κατά την πρωτοκυκλαδική, την μυκηναϊκή, τη γεωμετρική, την αρχαϊκή, την κλασική και την ελληνιστική περίοδο στη δυτική πλευρά του νησιού, στην περιοχή Ελληνικά (Λίμνη). Εκεί βρίσκονται μέχρι σήμερα τα ίχνη της αρχαίας πόλης της Κιμώλου. Στην άκρη της παραλίας διακρίνονται οι λαξευμένοι τάφοι, σε μικρό βάθος από την επιφάνεια της θάλασσας τα ερείπια των σπιτιών και του νεκροταφείου και στο νησάκι του Αγίου Ανδρέα (Δασκαλείο), απέναντι από τις παραλίες Δέκας, Ελληνικά και Μαυροσπήλια τα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης. Παρόλα αυτά η συνεχόμενη κατοίκηση της περιοχής των Ελληνικών ανά το πέρασμα των αιώνων παραμένει αδιευκρίνιστη. Αιτία καταστροφής της πιθανότατα οι έντονες γεωλογικές μεταβολές.

Βάση των ευρημάτων η Κίμωλος τον 5ο αιώνα π.Χ. είχε πολίτευμα οργανωμένο στα πρότυπα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Διέθετε βουλή, δήμο και την εξουσία ασκούσανε τρεις άρχοντες και τρεις ταμίες. Λατρεύονταν η Θεά Αθηνά και η Θεά Άρτεμης. Το 425-424 π.Χ συμμετείχε στην Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία ή Συμμαχία της Δήλου πληρώνοντας φόρο 1000 δραχμών. Το 416 π.Χ,. κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.Χ), ξεκινάει η διαμάχη των Κιμωλιατών με τους Μηλιούς για την κυριότητα της Πολυαίγου. Για να λήξει 78 χρόνια αργότερα το 338 π.Χ με απόφαση του δικαστηρίου των Αργείων υπέρ της Κιμώλου, στην οποία ανήκει μέχρι σήμερα. Τον 3ο αιώνα π.Χ η Κίμωλος κατάφερε να αυξήσει τις εξαγωγές «Κιμωλίας γης» γεγονός που της δίνει τη δυνατότητα να κυκλοφορήσει δικά τις νομίσματα. Η «Κιμωλία γη» είναι είδος λευκού ορυκτού αργίλου που χρησιμοποιήθηκε κατά την αρχαιότητα σε φαρμακευτικά και καλλυντικά σκευάσματα για τον καθαρισμό του σώματος (Οι αθλητές καθαρίζαν το σώμα τους από το λάδι) και το πλύσιμο των ρούχων (οι Κρήτες τη χρησιμοποιούσαν για τη Λεύκανση των νημάτων).

Το ανεξερεύνητο βουνό Κάστρο

Σημάδια ανθρώπινης δραστηριότητας υπάρχου και στο βόρειο τμήμα του νησιού. Πρόκειται για δεκάδες σπηλιές φυσικές ή λαξευμένες, στην κορυφή και τις πλαγιές του βουνού και άλλες ημιβυθισμένες στην γύρω θαλάσσια περιοχή. Στη Βρομόλιμνο, βορειοανατολικά του Κάστρου, υπάρχουν δύο σπηλιές λαξευμένες στο βράχο σε σχήμα παραλληλεπίπεδο. Σύμφωνα με τον Charle Nicolas Sigisbert SONNINI De Manoncourt, φιλέλληνα Γάλλο περιηγητή που επισκέφθηκε τις σπηλιές αυτές το 1778, τη μία από αυτές την χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι για διαμονή. Για τη δεύτερη σπηλιά, η οποία από τότε ήταν σχεδόν γεμάτη νερό, οι κάτοικοι του είπαν πως στην αρχαιότητα χρησίμευε για να χύνουν τα μεταλλεύματα σιδήρου που εξώριγναν από το απέναντι βουνό. Ο Χαρίδημος Γ Μουστάκας, Κιμωλιάτης δικηγόρος και μελετητής της ιστορίας της Κιμώλου, εικάζει πως οι σπηλιές χρησίμευαν για κατοικίες βοσκών ή για κατακόμβες.

Ιδιαίτερης ομορφιάς είναι η ημιβυθισμένη σπηλιά στο αυλάκι του Κακοπόταμου, βόρεια του Κάστρου, με είσοδο δυτική στο ηλιοβασίλεμα. Οι Κιμωλιάτες την ονόμασαν Πελεκιτή λόγο των ευδιάκριτων σημαδιών από τη χρήση εργαλείων κατά τη διάνοιξη της. Στη βορειοανατολική πλευρά του Κάστρου, στη θέση Αχλαδιά, βρίσκονται δύο ακόμα πελεκημένες σπηλιές με είσοδο που βλέπει την παραλία των Μοναστηριών. Στη Χώνη, ανατολικά του Κάστρου, υπάρχει λαξευμένο στο βράχο πατητήρι. Στην κορυφή του Κάστρου, η περίφημη σπηλιά της Κονσολίνας, κατασκευασμένη για την αποθήκευση νερού όπως αναφέρει ο Χαρίδημος Μουστάκας. Το όνομα της σύμφωνα με την παράδοση το οφείλει στην γυναίκα του Γάλλου Κόνσολα (πρόξενου) που βρήκε καταφύγιο εκεί.

Τι συμβαίνει όμως το 1204?

Η Πόλη καταλαμβάνεται από τους σταυροφόρους της Δ΄ Σταυροφορίας και τα εδάφη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μοιράζονται ξανά. «Partition Terranum imperii Romaniae», «Διανομή εδαφών της αυτοκρατορίας της Ρωμανίας» έτσι λέγεται η συνθήκη που συντάχθηκε από 24μελη επιτροπή Ενετών, άλλων σταυροφόρων και ευγενών της Κωνσταντινούπολης. Με τις Κυκλάδες μπερδευτήκαν στο μοίρασμα και έτσι βρίσκει ευκαιρία να τις καταλάβει ο Μάρκος Σανούδος (Marco Sanudo 1153-1227) ανιψιός του Δόγη της Βενετίας Ερρίκου Δάνδολου (Enrico Dandolo 1107-1205) και πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη της ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ (ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ). Μαζεύει φίλους και συγγενείς βενετσιάνους, αρματώνει πλοία με δικά του έξοδα και τους υπόσχεται τις Κυκλάδες. Το 1207 μας καταλαμβάνουν. Πιστός στις υποσχέσεις του, μοιράζει νησιά και στους συνεργάτες του. Παραβιάζει όμως τη συμφωνία με την Βενετία, που του είχε επιτρέψει να πάρει τα νησιά ως διοικητής τους και αναγνωρίζει επικυρίαρχό του το Λατίνο αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης που του δίνει τον τίτλο του Δούκα. Έτσι η Κίμωλος από το 1207-1579 αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Δουκάτου της Νάξου ή Δουκάτου του Αρχιπελάγους με το όνομα Αρζαντιέρα ή Αρζεντιέρα, όπως αναφέρεται σε ναυτικούς χάρτες της εποχής.

Το 1261 υπό τον Μιχαήλ Παλαιολόγο οι Έλληνες ανακτούν την Κωνσταντινούπολη. Αρχίζει να φουντώνει και ο αγώνας για την επανάκτηση των νησιών. Οι Λατίνοι όμως δεν πτοούνται, μας πολεμούν. Πολεμούν και μεταξύ τους για το ποιός θα έχει το μεγαλύτερο έλεγχο του Αιγαίου. Μερίδιο στον έλεγχο της διακίνησης του εμπορίου στο Αιγαίο, διεκδικούν και τα κράτη των βόρειων ακτών της Αφρικής που κάνουν σιγά – σιγά την εμφάνισή τους, η λεγόμενη Μπαρμπαριά. Έξοδο όμως στο Αιγαίο ψάχνουν και οι Τούρκοι. Τα καταφέρνουν το 1453 και καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη. Το Δουκάτο του Αρχιπελάγους παραμένει υπό ενετική κατοχή μέχρι το 1566 όπου οι ίδιοι οι νησιώτες, μη ανέχοντας άλλη εξαθλίωση οικονομική και κοινωνική, στέλνουν εκπροσώπους τους στο Σουλτάνο Σελίμ Β΄ και του ζητούν να στείλει δικό του απεσταλμένο να τους διοικήσει.

Έτσι αναλαμβάνει Δούκας ο Ιωσήφ Νάζης εβραίος μεγαλοεπιχειρηματίας, ο οποίος λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων στην πόλη στέλνει εκ μέρους του στο Δουκάτο τον Ισπανοεβραίο Φραντζέσκο Κορονέλλο. Όταν το 1579 πέθανε ο Ιωσήφ Νάζης, ο σουλτάνος προσάρτησε το Δουκάτο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία 123 χρόνια μετά την Άλωση της Πόλης. Φαίνεται σαν κάτι να τους φόβιζε εδώ. Θυμάμαι τα λόγια της γιαγιάς μου «Στην Κίμωλο κόρη μου δεν πάτησε το πόδι του ο Τούρκος…». Το επιβεβαιώνουν και Ευρωπαίοι περιηγητές του 17ου αιώνα, η Κίμωλος καθώς και άλλα νησιά των Κυκλάδων είχαν εξασφαλίσει μια ιδιότυπη ασυλία έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας λόγω του φόβου της προς τους πειρατές. Αξίζει να αναφέρω εδώ, πως πειρατές υπήρχαν όλων των εθνικοτήτων και λεηλατούσαν τα πάντα με μόνο κριτήριο το προσωπικό τους κέρδος. Το χειμώνα όμως που οι λεηλασίες σταμάταγαν λόγω κακοκαιρίας κάπου έπρεπε να βρούν καταφύγιο. Η γεωγραφική θέση της Κιμώλου προσφερόταν.

Αυτή τη γεωγραφική θέση εποφθαλμιούν και οι Γάλλοι όπου τέλη του 16ου αρχές του 17ου αιώνα εγκαθιστούν στην Κίμωλο πρόξενο τον Loui Brest. Το ενδιαφέρον των Γάλλων αποδεικνύουν και οι δίδυμες συλλογές χειρόγραφων χαρτών της Κιμώλου και άλλων νησιών των Κυκλάδων, που βρέθηκαν στη βιβλιοθήκη του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και στο ιστορικό αρχείο του Γαλλικού Υπουργείου Άμυνας, στη Βενσέν. Μπορεί τα επεκτατικά τους σχέδια να μην ευοδώθηκαν, άπραγοι όμως δεν έφυγαν. Εκμεταλλεύτηκαν την ανέχεια, την αγραμματοσύνη των ντόπιων και μια τάση της εποχής που ήθελε, με άσχημο τρόπο, να δείξει την αγάπη της στην ξεσηκωμένη Ελλάδα του 21 και επιδόθηκαν στην αρχαιοκαπηλία. Σύλησαν τους τάφους στην παραλία των Ελληνικών και χτένισαν το βυθό της ευρύτερης περιοχής. Το κορυφαίο τους όμως λάφυρο ήταν στην γειτονική Μήλο η περίφημη Αφροδίτη. Η αρπαγή της έγινε παράλληλα με τον ξεσηκωμό του 1821. Παρόλα αυτά η Κίμωλος μαζί με όλες τις Κυκλάδες είναι από τα πρώτα εδάφη που προσαρτήθηκαν το 1830 στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος.

Κατοικίες Κιμώλου - Σπίτια Διακοπών στην Κίμωλο

Οι κατοικίες είναι διακοσμημένες σε ύφος παραδοσιακό, που αποπνέει τη ζεστασιά της ελληνικής φιλοξενίας και με χρώματα εναρμονισμένα στο περιβάλλον του νησιού. Η κάθε κατοικία μπορεί να φιλοξενήσει 4 άτομα σε δύο ξεχωριστά υπνοδωμάτια και ένα επιπλέον παιδί στον καναπέ-κρεβάτι στο σαλόνι. Μια θαυμάσια επιλογή διαμονής για αξέχαστες διακοπές στο μοναδικό νησί της Κιμώλου.

Ελληνικά
English